Mardin'in uçsuz bucaksız topraklarından Amerika'ya uzanan, bilimin zirvesine ulaşırken kalbi hep ülkesi için atan bir dâhinin yolculuğu bu. İmkansızlıkların içinde filizlenen ve dünyaya ilham olan Prof. Dr. Aziz Sancar'ın hikayesi, köklerine sıkı sıkıya bağlı bir sadakatin ve sarsılmaz bir inadın destanını fısıldıyor.
Yurduna Borçlu Bir Deha: Aziz Sancar'ın Bitmeyen Memleket Sevdası
Sabahın erken saatlerinden itibaren başlayan, bitmek bilmeyen toplantılar ve sayısız fotoğraf karesinin ardından yorgun düşmüş bir bilge o. TÜBİTAK Fen Lisesi Kırkağaç yerleşkesindeki yoğun programından çıkıp gençlerin karşısına geçtiğinde, kelimeleri tasarruflu ama bir o kadar da derindi. Sosyal toplulukların ve bir araya gelmenin gücüne inanan Sancar'ın en büyük motivasyonu, o fiziki yorgunluğunun ardında bile parlıyordu: Ülkesinin kalkınması. Gençlere "Umarım Türkiye'ye, Türkiye'nin her yerine güzel hizmetlerde bulunursunuz," diye seslenirken aslında kendi içsel yolculuğunun da pusulasını, o hiç tükenmeyen hizmet tutkusunu işaret ediyordu.
Uçsuz Bucaksız Bir Kentten Zirveye Uzanan Yol
İletişimin ve bilgiye erişimin bir lüks olduğu dönemlerde, Güneydoğu'nun mütevazı bir köşesinden yola çıkıp sınırları aşmak kolay değildi. Bu büyük sıçramanın tesadüflerle değil, somut ve sarsılmaz ilkelerle örülü bir temeli vardır. Kendi deyimiyle bu başarı, üç sağlam sütun üzerinde yükseliyordu. İlk adımını, şaşmaz bir disiplinle "çok çalışmak" oluşturuyordu. Ancak hayatın ve bilimin dikenli yollarında sadece çalışmak yetmezdi; engellerle, tersliklerle karşılaşıldığında vazgeçmemek, karanlık anlarda o inancı korumak gerekirdi. Bu yüzden ikinci sırrını, "zorluklarla karşılaştığınızda, işler iyi gitmediğinde inatçı olmak" şeklinde özetliyordu. Fakat onu Aziz Sancar yapan asıl ruh, bu emeği ve inadı taçlandıran o ebedi duyguydu: "Yurt sevgisi, memleket sevgisi."
Dünyayı Keşfetmek ve Eve Dönüş Borcu
Bilginin evrenselliğine inanan Sancar, gençlerin gözlerindeki uzak diyarları keşfetme arzusunu derin bir anlayışla karşılıyordu. Başka kültürleri solumak, farklı dünya görüşlerine sahip insanlarla omuz omuza çalışmak ve tecrübe kazanmak, bir gencin ufkunu genişleten en değerli hazinelerden biriydi. "Onlardan öğrenecek çok şeyimiz var," diyerek dış dünyaya açılmanın önemini vurguluyordu. Ancak burada çok ince ve sarsıcı bir özeleştiri, adeta bir vasiyet gizliydi. Kendini memleketine daima borçlu hisseden bu büyük bilim insanı, kendi yolculuğundan çıkardığı en büyük dersi gençlere bir miras gibi bıraktı: "Bence yurt dışına gitsinler ama gittikten sonra geri dönsünler; benim yaptığımı yapmasınlar." Gitmek bir kaçış değil, ülkeye daha güçlü dönebilmek için bir donanım yolculuğu olmalıydı. Yüreğinde o derin memleket sevgisini taşıyan her genç için asıl menzil daima eviydi. "Türkiye'nin size ihtiyacı var, mutlaka geri dönün," sözleri, köklere duyulan o büyük vefanın en saf tezahürüydü.
Bu kısa ama derin buluşma, bir bilim insanının sadece laboratuvarlarda değil, aynı zamanda ülkesinin geleceğine duyduğu sevgide nasıl devleştiğini gösteriyor. Bize de şunu hatırlatıyor: Dünyanın en uzak köşelerine gitsek, en büyük başarıları elde etsek bile, ulaştığımız o zirveyi anlamlı kılan şey, o başarıyı doğduğumuz topraklara bir vefa borcu olarak geri sunabilme erdemidir. Gerçek zafer, köklerini unutmadan dünyaya dallarını uzatabilmektir.