- Diploma ile Plaza Arasındaki "Araf"
- "Başarı"nın Ağır Bedeli
- Başarı mı, Sahicilik mi?
- Tutkuyu Yeniden Hatırlamak
Bugünlerde çoğumuzun zihninde, özellikle de sessiz kaldığımız o anlarda aynı soru dönüp duruyor: "Gerçekten yapmak istediğim şey bu mu?" Artık bizi belirli kalıplara hapseden, yeteneklerimizi bir envanter listesi gibi alt alta dizen o tozlu dosyaların dünyası geride kalıyor. Kendimizi, sınırları önceden çizilmiş şablonlara sığdırmaya çalışmak ise her geçen gün ruhumuza daha fazla dar geliyor... Çünkü iş hayatını sadece LinkedIn profillerine eklenen geçici bir unvandan ya da o çok meşhur "değerli bağlantılarımıza" duyurduğumuz yeni bir pozisyon başlangıcından ibaret görmüyoruz.
Diploma ile Plaza Arasındaki "Araf"
Hiç düşündünüz mü; ne zaman “dünyayı değiştirmek istiyorum” diyen o halinizden, “işleri yolunda götürsem yeter” diyen bir versiyonunuza dönüştünüz?
Öğrencilik yıllarında dünyayı değiştireceğine inanan o devrimci ruh, ilk staj dosyasını teslim ettiğin anda fark edilmeden dönüşmeye başlıyor. Amfilerde saatlerce tartıştığımız o büyük idealler, bir sabah toplantısında kendini Excel hücrelerinin düzenine ya da standart bir raporun satır aralarına bırakıyor. Tam da o anda, heyecanın yerini ilk kırılma alıyor.
Stajyerlikten tam zamanlı iş hayatına geçerken bu dönüşüm daha da görünür hale geliyor. “Öğrenme” isteği, yavaş yavaş “beklentileri karşılama” refleksine evriliyor. Merak ettiğin için değil, hata yapmamak için çalışmaya başladığını fark ediyorsun. Soru sormak cesaret gerektirirken, uyum sağlamak güvenli bir alan yaratıyor.
Görünmez Vazgeçişler
Mesela; üniversitede özgün bir fikir geliştirmek için geceleri uykusuz kalan biri… Kurumsal hayatta, bir sunumu “riskli bulunmasın” diye sadeleştirip sıradanlaştırıyor.
Ya da bir zamanlar tartışmalarda en çok konuşan kişinin, toplantılarda “yanlış anlaşılmamak” için kendini geri çekmesi… Veya yaratıcı bir proje üretmek isteyen birinin, günün sonunda sadece “onay sürecini hızlandırmaya” odaklanması…
Bütün bunlar bir anda olmuyor. Küçük küçük vazgeçişlerle, görünmez uyumlarla ilerliyor. Ve insan, fark etmeden kendi potansiyelinin daha sessiz, daha az risk alan ve giderek kendine yabancılaşan bir versiyonuna dönüşüyor.
"Başarı"nın Ağır Bedeli
Kendi hikayesini yazmak için yola çıkan, bir masanın başında dünyayı yeniden kurgulayan girişimci için de manzara çok farklı ilerlemiyor. Modern çağ, “kendi işinin patronu ol” fikrini bir özgürlük vaadi gibi sunarken; aslında sınırları daha belirsiz, mesaisi hiç bitmeyen yeni bir düzene kapı aralıyor.
Bir tutku projesi olarak başlayan o ilk fikir, zamanla yatırımcı sunumlarına, büyüme metriklerine ve pazar analizlerine dönüşüyor. Fikir hala orada, ama artık aynı yerden konuşmuyor. Onu besleyen merak yerini, onu sürdürülebilir kılma baskısına bırakıyor.
Başarı mı, Sahicilik mi?
Mesela; bir zamanlar “insanların hayatını kolaylaştıracak bir şey üretmek” için yola çıkan birinin, günün sonunda kullanıcı deneyiminden çok “retention rate” konuşması…
Ya da gece yarısı ilhamla yazılan bir fikrin, ertesi gün “bu ölçeklenebilir mi?” sorusuyla kesintiye uğraması… Veya sadece üretmenin verdiği tatminle ilerleyen birinin, bir noktadan sonra kendini sürekli pitch deck güncellerken bulması…
Bunlar elbette başarısızlık değil. Ama hepsi, yavaş yavaş yön değiştiren bir hikayenin işaretleri.
Tıpkı bir ressamın tablosuna bakarken artık renkleri değil, o renklerin maliyetini hesaplamaya başlaması gibi; girişimcilik de bir noktada üretimden çok yönetim, hayalden çok hesap meselesine dönüşebiliyor. Ve ironik olan şu: Kaçtığımız o kurumsal yapıların yerine, bu kez kendi kurduğumuz ama içinden çıkamadığımız başka bir sistemin içine giriyoruz.
Sonunda geriye çoğu zaman şunlar kalıyor:
Başlanmış ama bir türlü tamamlanmamış projeler,
LinkedIn’de alkışlanan “yeni başlangıçlar”,
ve aslında hiçbirine tam olarak ait hissedemediğimiz parçalı kimlikler…
Tutkuyu Yeniden Hatırlamak
Belki de mesele, tutkuyu tamamen kaybetmek değil; onu ne zaman ve nerede bıraktığımızı hatırlayamamak. Çünkü bu çağ bize sürekli daha fazlasını hedeflemeyi öğretiyor: daha iyi bir pozisyon, daha hızlı büyüyen bir iş, daha görünür bir başarı hikâyesi… Ama nadiren şunu soruyor: Bunları isterken kendinden ne kadar uzaklaştın?
Oysa tutku, çoğu zaman büyük kararların içinde değil; küçük ama dürüst seçimlerin içinde saklı kalıyor. Riskli olduğu için sustuğun bir fikri yeniden dile getirmekte, "mantıklı değil" denildiği halde içinden gelen bir şeyi denemekte ya da sadece sonuç üretmek için değil, gerçekten sevdiğin için bir şey yapmaya geri dönmekte…
Belki de yeniden başlamamız gereken yer tam olarak burası. Daha çok başarmak için değil, daha çok ait hissetmek için. Daha fazla görünür olmak için değil, daha sahici olmak için. Çünkü en sonunda mesele şu soruya dönüyor:
Gerçekten başarılı mı olduk, yoksa sadece bize yazılan hikayeyi mi iyi oynadık?
Dilara Melisa Yaman / 23 Mezunu